Wschodnie Kongo i M23: wojna o Kiwu, minerały i rola Rwandy
Dlaczego na wschodzie Demokratycznej Republiki Konga trwa wojna, kim są rebelianci M23, jaką rolę odgrywa Rwanda i co ustalono w porozumieniach z 2025 roku.
Opublikowano: · Aktualizacja:
W skrócie
- Wschód DR Konga, zwłaszcza prowincje Kiwu Północne i Południowe, jest areną walk od lat 90.
- Rebelia M23 odrodziła się w 2021 roku, a w 2025 roku zajęła Gomę i Bukawu.
- Eksperci ONZ wskazują, że M23 jest wspierana przez Rwandę, która temu zaprzecza.
- W regionie działa ponad sto grup zbrojnych, a miliony ludzi opuściły domy.
Korzenie konfliktu
Po ludobójstwie w Rwandzie w 1994 roku sprawcy z milicji Hutu uciekli do wschodniego Konga. Doprowadziło to do dwóch wojn kongijskich (1996-1997 i 1998-2003) z udziałem wielu państw regionu. Region jest bogaty w złoto, cynę i koltan, minerał potrzebny do produkcji elektroniki, co napędza walki.
M23
M23 to rebelia wywodząca się głównie z kongijskich Tutsi. Jej nazwa pochodzi od porozumienia z 23 marca 2009 roku, którego nieprzestrzeganie zarzucała rządowi. W 2012 roku na krótko zajęła Gomę, a potem została pokonana.
W 2021 roku M23 wróciła do walki. W styczniu 2025 roku zajęła Gomę, stolicę Kiwu Północnego, a w lutym Bukawu, stolicę Kiwu Południowego. Eksperci ONZ wskazują na wsparcie Rwandy dla M23, w tym obecność rwandyjskich żołnierzy. Rwanda zaprzecza i wskazuje na zagrożenie ze strony milicji FDLR wywodzącej się od sprawców ludobójstwa.
Rozmowy pokojowe
W czerwcu 2025 roku w Waszyngtonie DR Konga i Rwanda podpisały porozumienie pokojowe, a w Katarze toczą się rozmowy rządu z M23. Walki na miejscu jednak nie ustały. Na wschodzie działa też m.in. ADF, ugrupowanie powiązane z Państwem Islamskim, odpowiedzialne za masakry cywilów. Bieżące wydarzenia opisujemy w newsach.
Źródła i dalsza lektura
Czytaj też
- Międzynarodowe prawo humanitarne: zasady obowiązujące na wojnieKonwencje genewskie w prostych słowach: kogo chronią, czym są zasady rozróżnienia i proporcjonalności, co jest zbrodnią wojenną i kto ją ściga.
- Zawieszenie broni, rozejm, pokój: czym się różniąZawieszenie broni, rozejm, pauza humanitarna i traktat pokojowy to różne rzeczy. Co znaczy każde z tych pojęć i dlaczego porozumienia tak często się rozpadają.