Baza wiedzy
Krótkie objaśnienia pojęć, które pojawiają się w newsach: jak działa broń, o której czytasz, co znaczą komunikaty wojska i decyzje polityków, skąd wzięły się konflikty. 25 haseł w 5 kategoriach.
Uzbrojenie i technika
Drony, pociski i bomby, o których czytasz w newsach: jak działają, skąd startują i jak się przed nimi bronić.
- Szahed (Gerań-2): dron, którym Rosja atakuje ukraińskie miastaCzym jest Szahed-136, skąd pochodzi, jak leci i dlaczego Rosja wysyła ich setki jednej nocy. Jak Ukraina zestrzeliwuje te drony.
- Pociski manewrujące Kalibr i Ch-101: jak lecą i skąd startująCzym pocisk manewrujący różni się od balistycznego, skąd Rosja odpala Kalibry i Ch-101 i dlaczego ostrzeżenie przed atakiem przychodzi z wyprzedzeniem.
- Pociski balistyczne: Iskander, Kinżał i KN-23Jak działają pociski balistyczne, dlaczego tak trudno je zestrzelić i jakie systemy, np. Patriot, je przechwytują. Iskandery w Obwodzie Królewieckim.
- Drony FPV: tania broń, która zmieniła frontCzym jest dron FPV, jak steruje nim operator, dlaczego drony na światłowodzie nie dają się zagłuszyć i jak zmieniły walkę na froncie w Ukrainie.
- Bomby szybujące (KAB): dlaczego miasta przyfrontowe są celemJak działają rosyjskie bomby szybujące z modułami UMPK, skąd samoloty je zrzucają i dlaczego tak trudno obronić przed nimi Charków czy Zaporoże.
Bezpieczeństwo Polski
Obrona powietrzna, NATO, granica z Białorusią i działania poniżej progu wojny, które dotyczą Polski bezpośrednio.
- Obrona powietrzna: jak działa i dlaczego ma kilka warstwJak obrona przeciwlotnicza wykrywa i niszczy drony, pociski i samoloty: Patriot, IRIS-T, NASAMS, Gepard. Co Polska buduje w programach Wisła i Narew.
- Poderwanie myśliwców nad Polską: co oznacza komunikat DORSZDlaczego polskie i sojusznicze samoloty startują, gdy Rosja atakuje zachodnią Ukrainę, co oznacza komunikat Dowództwa Operacyjnego i kiedy jest powód do obaw.
- Artykuł 4 i 5 NATO: konsultacje a wspólna obronaCzym różni się art. 4 od art. 5 Traktatu Północnoatlantyckiego, kiedy Polska z nich korzystała i co naprawdę oznacza zasada „jeden za wszystkich”.
- Granica z Białorusią: presja migracyjna, strefa buforowa i Tarcza WschódDlaczego na granicy polsko-białoruskiej od 2021 roku trwa kryzys, czym jest strefa buforowa, co buduje program Tarcza Wschód i co to znaczy dla bezpieczeństwa.
- Wojna hybrydowa: sabotaż, podpalenia i presja poniżej progu wojnyCzym jest wojna hybrydowa, jakie działania przypisuje się Rosji w Polsce i Europie (sabotaż, cyberataki, presja migracyjna) i dlaczego trudno je odeprzeć.
Prawo, dyplomacja i sankcje
Sankcje, rozejmy, prawo wojenne i instytucje międzynarodowe: co znaczą pojęcia z komunikatów i decyzji polityków.
- Sankcje: jak działają i dlaczego Rosja je omijaCzym są sankcje gospodarcze i indywidualne, jak UE przyjmuje kolejne pakiety, czym jest pułap cenowy na ropę i jak kraje trzecie pomagają je obchodzić.
- Flota cieni: tankowce, którymi Rosja omija sankcjeCzym jest rosyjska flota cieni, dlaczego stare tankowce bez zachodniego ubezpieczenia pływają po Bałtyku i jakie stanowią zagrożenie dla kabli i środowiska.
- Zawieszenie broni, rozejm, pokój: czym się różniąZawieszenie broni, rozejm, pauza humanitarna i traktat pokojowy to różne rzeczy. Co znaczy każde z tych pojęć i dlaczego porozumienia tak często się rozpadają.
- Międzynarodowe prawo humanitarne: zasady obowiązujące na wojnieKonwencje genewskie w prostych słowach: kogo chronią, czym są zasady rozróżnienia i proporcjonalności, co jest zbrodnią wojenną i kto ją ściga.
- Międzynarodowy Trybunał Karny: kogo sądzi i ile możeJak działa Międzynarodowy Trybunał Karny w Hadze, dlaczego wydał nakazy aresztowania Putina i Netanjahu, kto go uznaje i czym różni się od MTS.
- Rada Bezpieczeństwa ONZ i prawo wetaKto zasiada w Radzie Bezpieczeństwa ONZ, jak działa weto pięciu stałych członków, dlaczego Rada często milczy w sprawie wojen i co może Zgromadzenie Ogólne.
Konflikty w pigułce
Najważniejsze fakty o wojnach, które śledzimy: skąd się wzięły, kto walczy i dlaczego to ważne.
- Wojna Rosji z Ukrainą: najważniejsze fakty od 2014 rokuJak zaczęła się wojna Rosji z Ukrainą: aneksja Krymu, walki w Donbasie, pełnoskalowa inwazja z 2022 roku, wojna na wyniszczenie i rozmowy o jej zakończeniu.
- Huti i Morze Czerwone: dlaczego statki omijają Kanał SueskiKim są jemeńscy Huti, dlaczego od 2023 roku atakują statki na Morzu Czerwonym, czym jest cieśnina Bab al-Mandab i jak ataki wpływają na światowy handel.
- Izrael i Strefa Gazy: wojna od 7 października 2023 rokuJak zaczęła się wojna w Strefie Gazy, kim jest Hamas, skąd pochodzą liczby ofiar i jak wygląda porozumienie o zawieszeniu broni z października 2025 roku.
- Wojna w Sudanie: armia przeciw RSF i największy kryzys humanitarnyKto walczy w Sudanie od kwietnia 2023 roku, kim są Siły Szybkiego Wsparcia (RSF), co dzieje się w Darfurze i dlaczego miliony ludzi uciekły z domów.
- Sahel: dżihadyści, zamachy stanu i odwrót FrancjiCo dzieje się w Mali, Burkinie Faso i Nigrze: grupy dżihadystyczne JNIM i Państwo Islamskie, wojskowe junty, rosyjski Africa Corps i Sojusz Państw Sahelu.
Jak czytać informacje
Jak odróżnić potwierdzoną informację od plotki, czytać komunikaty wojskowe i rozpoznać dezinformację.
- Dlaczego jedno źródło to za mało: jak potwierdzamy informacjeDlaczego przygaszamy zdarzenia z jednego źródła, kiedy dwie redakcje to wciąż jedno źródło i jak czytać skalę zdarzenia oraz dopisek o stronie konfliktu.
- Dezinformacja: jak rozpoznać fałszywe informacje o wojnieJak działa dezinformacja w czasie wojny, jakich sztuczek używają jej autorzy i jak w kilka minut sprawdzić, czy wiadomość, zdjęcie lub nagranie jest prawdziwe.
- OSINT: jak wywiad z otwartych źródeł weryfikuje wojnęCzym jest OSINT, jak analitycy ustalają miejsce nagrania, korzystają ze zdjęć satelitarnych i danych o pożarach NASA FIRMS i jakie ma to ograniczenia.
- Alarm lotniczy na Ukrainie: jak działa i jak czytać komunikatyKto ogłasza alarm lotniczy na Ukrainie, dlaczego mapa alarmów nocą robi się czerwona i co oznaczają komunikaty Sił Powietrznych o dronach i rakietach.
Hasła piszemy na podstawie ogólnodostępnych, sprawdzonych informacji i aktualizujemy, gdy zmienia się sytuacja. Bieżące wydarzenia znajdziesz w newsach i na mapie zdarzeń.