Wojna w Jemenie: Huti, rząd, separatyści z południa i Arabia Saudyjska
Kto walczy w Jemenie od 2014 roku: Huti, uznawany rząd, separatyści z południa, koalicja Arabii Saudyjskiej i ZEA. Fronty Marib i Taizz oraz rozejm z 2022 roku.
Aktualizacja:
W skrócie
- W 2014 roku Huti zajęli stolicę Jemenu, Sanę, i obalili rząd.
- W marcu 2015 roku interweniowała koalicja pod wodzą Arabii Saudyjskiej.
- Obóz antyhuticki jest podzielony: rząd i separatyści z południa mają różne cele.
- Od rozejmu ONZ z 2022 roku wielkie ofensywy ustały, ale walki lokalne trwają.
Jak zaczęła się wojna
Po protestach arabskiej wiosny w 2011 roku prezydent Ali Abd Allah Salih oddał władzę swojemu zastępcy Abd Rabbuhowi Mansurowi Hadiemu. Proces przejściowy się nie udał. W 2014 roku Huti z północy kraju zajęli Sanę, a na początku 2015 roku rząd uciekł na południe, do Adenu.
W marcu 2015 roku Arabia Saudyjska, Zjednoczone Emiraty Arabskie i ich sojusznicy rozpoczęli naloty i interwencję, by przywrócić rząd. Huti otrzymywali broń i technologię z Iranu, w tym drony i pociski, którymi atakowali też Arabię Saudyjską i ZEA.
Kto z kim walczy
Huti kontrolują Sanę, północny zachód kraju i większość ludności. Uznawany międzynarodowo rząd od 2022 roku reprezentuje Prezydencka Rada Przywódcza, a jego tymczasową siedzibą jest Aden.
Na południu działa Południowa Rada Przejściowa (STC), wspierana przez ZEA, która dąży do odtworzenia niepodległego Jemenu Południowego. Formalnie należy do obozu rządowego, ale wielokrotnie walczyła z siłami rządu. W Jemenie działa też Al-Kaida Półwyspu Arabskiego.
Fronty i rozejm
Najważniejsze fronty to Marib, ośrodek naftowy i bastion rządu, który Huti długo próbowali zdobyć, oraz Taizz, miasto od lat podzielone linią frontu. Bogata w ropę prowincja Szabwa jest przedmiotem rywalizacji sił rządowych i separatystów.
W kwietniu 2022 roku ONZ wynegocjowała rozejm. Formalnie wygasł po pół roku, ale wielkie ofensywy i saudyjskie naloty w dużej mierze ustały. Wojna i blokada wywołały jeden z najcięższych kryzysów humanitarnych na świecie. Bieżące wydarzenia opisujemy w newsach.
Czytaj też
- Huti i Morze Czerwone: dlaczego statki omijają Kanał SueskiKim są jemeńscy Huti, dlaczego od 2023 roku atakują statki na Morzu Czerwonym, czym jest cieśnina Bab al-Mandab i jak ataki wpływają na światowy handel.
- „Oś oporu”: sojusznicy Iranu od Libanu po JemenCzym jest „oś oporu”: Hezbollah, Huti, milicje w Iraku i Hamas. Jak Iran je wspiera, jak działają i co zmieniły wojny po 7 października 2023 roku.
- Zawieszenie broni, rozejm, pokój: czym się różniąZawieszenie broni, rozejm, pauza humanitarna i traktat pokojowy to różne rzeczy. Co znaczy każde z tych pojęć i dlaczego porozumienia tak często się rozpadają.