Flota cieni: tankowce, którymi Rosja omija sankcje

Skąd się wzięła

Gdy państwa G7 i UE wprowadziły pułap cenowy na rosyjską ropę, zachodni ubezpieczyciele i armatorzy mogli ją przewozić tylko poniżej ustalonej ceny. Rosja i pośrednicy kupili więc setki starych tankowców przez firmy zarejestrowane m.in. w Zjednoczonych Emiratach Arabskich i Hongkongu.

Statki pływają pod banderami państw, które słabo je kontrolują, a czasem pod banderą fałszywą. Własność ukrywa łańcuch spółek, więc trudno ustalić, kto odpowiada za statek.

Jak działa

Tankowce wyłączają transponder AIS, który pokazuje ich pozycję, przeładowują ropę ze statku na statek na otwartym morzu i posługują się dokumentami, które utrudniają ustalenie pochodzenia ładunku. Najwięcej ropy wypływa z portów nad Bałtykiem i Morzem Czarnym.

Dlaczego to zagrożenie

Wiele z tych statków ma kilkanaście lub ponad dwadzieścia lat i nie ma zachodniego ubezpieczenia. Wyciek ropy na płytkim i zamkniętym Bałtyku byłby katastrofą ekologiczną, za którą trudno byłoby kogoś obciążyć kosztami.

Statki floty cieni są też podejrzewane o działania hybrydowe. W grudniu 2024 roku fińskie służby zatrzymały tankowiec Eagle S, podejrzewany o przerwanie kotwicą kabla Estlink 2 między Finlandią a Estonią.

Odpowiedź Zachodu

UE wpisuje kolejne tankowce na listę sankcyjną, co zamyka im europejskie porty i usługi. Państwa nadbałtyckie kontrolują dokumenty ubezpieczeniowe przepływających statków, a NATO patroluje okolice infrastruktury podmorskiej w ramach operacji Baltic Sentry.