Sudan Południowy: najmłodsze państwo świata i jego wojny

Jak Sudan Południowy uzyskał niepodległość w 2011 roku, dlaczego szybko wybuchła w nim wojna domowa, czym jest spór o Abyei i dlaczego pokój jest kruchy.

Opublikowano: 23 października 2026 · Aktualizacja: 24 października 2026

W skrócie

Sudan Południowy oddzielił się od Sudanu 9 lipca 2011 roku.
W latach 2013-2018 trwała wojna domowa między zwolennikami prezydenta Kiira i Riaka Machara.
Region Abyei na granicy z Sudanem pozostaje sporny i strzegą go siły ONZ.
Gospodarka zależy prawie wyłącznie od ropy eksportowanej rurociągiem przez Sudan.

Niepodległość

Południe Sudanu przez dziesięciolecia walczyło z rządem w Chartumie. Porozumienie pokojowe z 2005 roku dało mu prawo do referendum. W 2011 roku niemal wszyscy głosujący wybrali niepodległość i 9 lipca 2011 roku powstało nowe państwo.

Wojna domowa

W grudniu 2013 roku spór prezydenta Salvy Kiira z wiceprezydentem Riakiem Macharem przerodził się w wojnę, w dużej mierze o podłożu etnicznym (Dinka przeciw Nuerom). Według szacunków zginęło ok. 400 tys. osób.

Porozumienie pokojowe z 2018 roku stworzyło rząd jedności, ale jego postanowienia realizowano opornie, a wybory wielokrotnie odkładano. W 2025 roku Machar został zatrzymany i oskarżony, co według obserwatorów zagraża porozumieniu.

Abyei i wojna w Sudanie

Abyei to bogaty w ropę region na granicy, do którego roszczą sobie prawo oba państwa. Od 2011 roku stacjonują tam siły ONZ (UNISFA). Do starć dochodzi m.in. między społecznościami pasterzy.

Wojna w Sudanie, która wybuchła w 2023 roku, zagraża rurociągowi, którym Sudan Południowy eksportuje ropę, i wypycha do kraju setki tysięcy uchodźców. Bieżące wydarzenia opisujemy w newsach.

Źródła i dalsza lektura

W ostatnich newsach

Indeks i mapa: Sudan Południowy

Udostępnij na X

Czytaj też

Wszystkie hasła