Wojna w Sudanie: armia przeciw RSF i największy kryzys humanitarny
Kto walczy w Sudanie od kwietnia 2023 roku, kim są Siły Szybkiego Wsparcia (RSF), co dzieje się w Darfurze i dlaczego miliony ludzi uciekły z domów.
Aktualizacja:
W skrócie
- Wojna trwa od 15 kwietnia 2023 roku.
- Walczą armia gen. Abd al-Fattaha al-Burhana i RSF gen. Muhammada Hamdana Dagalo.
- Ponad 10 mln ludzi musiało opuścić domy.
- W części kraju potwierdzono klęskę głodu.
Skąd ta wojna
W 2019 roku protesty obaliły dyktatora Omara al-Baszira, rządzącego od 1989 roku. Władzę przejęła rada wojskowo-cywilna, ale w 2021 roku dwaj generałowie, szef armii al-Burhan i dowódca RSF Dagalo, zwany Hemetti, wspólnie odsunęli cywilów od władzy.
Potem pokłócili się o to, kiedy i jak RSF mają zostać włączone do armii. 15 kwietnia 2023 roku w stolicy, Chartumie, wybuchły walki, które szybko objęły cały kraj.
Kim są RSF
Siły Szybkiego Wsparcia wywodzą się z milicji Dżandżawid, odpowiedzialnych za zbrodnie w Darfurze w latach 2003-2005. Zarabiają m.in. na wydobyciu złota. W styczniu 2025 roku USA uznały, że RSF dopuściły się ludobójstwa w Darfurze, m.in. na ludności Masalitów. Armii również zarzuca się ataki na cywilów, m.in. naloty na targowiska.
Przebieg walk
W marcu 2025 roku armia odbiła Chartum. W październiku 2025 roku RSF po półtorarocznym oblężeniu zdobyły Al-Faszir, ostatnie duże miasto Darfuru w rękach armii. Napływały wtedy doniesienia o masowych zabójstwach. Kraj jest w praktyce podzielony: armia kontroluje wschód i centrum, RSF zachód, a walki toczą się m.in. w Kordofanie.
Obie strony korzystają z pomocy z zagranicy. Zjednoczone Emiraty Arabskie są oskarżane o wspieranie RSF, czemu zaprzeczają.
Dlaczego mało o tym słychać
W Sudanie pracuje niewielu zagranicznych dziennikarzy, a łączność bywa przerywana. Dlatego wiele zdarzeń z Sudanu ma u nas tylko jedno źródło i czeka na potwierdzenie. Według ONZ to największy kryzys przesiedleń na świecie.
Czytaj też
- Dlaczego jedno źródło to za mało: jak potwierdzamy informacjeDlaczego przygaszamy zdarzenia z jednego źródła, kiedy dwie redakcje to wciąż jedno źródło i jak czytać skalę zdarzenia oraz dopisek o stronie konfliktu.
- Międzynarodowe prawo humanitarne: zasady obowiązujące na wojnieKonwencje genewskie w prostych słowach: kogo chronią, czym są zasady rozróżnienia i proporcjonalności, co jest zbrodnią wojenną i kto ją ściga.
- Sahel: dżihadyści, zamachy stanu i odwrót FrancjiCo dzieje się w Mali, Burkinie Faso i Nigrze: grupy dżihadystyczne JNIM i Państwo Islamskie, wojskowe junty, rosyjski Africa Corps i Sojusz Państw Sahelu.