Sahel: dżihadyści, zamachy stanu i odwrót Francji

Region

Sahel to pas półpustynnych terenów na południe od Sahary. Jego państwa należą do najbiedniejszych na świecie, mają słabą władzę poza stolicami i zmagają się z suszami. W 2012 roku na północy Mali wybuchła rebelia Tuaregów, którą przejęli dżihadyści. Francja interweniowała w 2013 roku i przez blisko dekadę prowadziła w regionie operacje wojskowe.

Zamachy stanu

Wojsko przejęło władzę w Mali (2020 i 2021), Burkinie Faso (dwukrotnie w 2022) i Nigrze (2023). Junty uzasadniały przewroty nieskutecznością walki z dżihadystami.

Nowe władze wyprosiły wojska francuskie i zwróciły się ku Rosji. Najpierw działała tam Grupa Wagnera, a jej miejsce zajął Africa Corps, podległy rosyjskiemu ministerstwu obrony. Trzy państwa utworzyły Sojusz Państw Sahelu i w 2025 roku formalnie opuściły zachodnioafrykańską wspólnotę ECOWAS.

Grupy dżihadystyczne

Najsilniejsza jest JNIM, koalicja związana z Al-Kaidą. Konkuruje z nią Państwo Islamskie w Sahelu. Obie atakują wojsko, posterunki i wioski, a JNIM od 2025 roku blokuje dostawy paliwa do stolicy Mali, Bamako. Burkina Faso w ostatnich latach należy do krajów najbardziej dotkniętych terroryzmem na świecie.

Organizacje praw człowieka zarzucają także armiom i ich sojusznikom zabijanie cywilów podejrzewanych o sprzyjanie dżihadystom. Przemoc przenosi się na południe, do nadmorskich państw takich jak Benin i Togo.