OSINT: jak wywiad z otwartych źródeł weryfikuje wojnę

Czym jest OSINT

OSINT (od ang. open-source intelligence) to zbieranie i analiza informacji dostępnych publicznie: nagrań z mediów społecznościowych, komercyjnych zdjęć satelitarnych, danych o ruchu samolotów i statków, rejestrów firm. Wywiady państwowe korzystają z niego od dawna, ale dziś robią to także dziennikarze i wolontariusze.

Znane zespoły to m.in. Bellingcat, który ustalił, z jakiej rosyjskiej wyrzutni zestrzelono samolot MH17, i ukraiński projekt DeepState, który prowadzi mapę linii frontu.

Geolokalizacja

Analityk porównuje szczegóły nagrania, takie jak kształt budynków, linie energetyczne, drzewa i drogi, ze zdjęciami satelitarnymi i mapami. Gdy wszystko się zgadza, wiadomo, gdzie nagranie powstało. Długość i kierunek cieni pozwalają czasem ustalić także porę dnia.

Satelity i dane o pożarach

Satelity NASA z instrumentami MODIS i VIIRS kilka razy na dobę wykrywają miejsca o podwyższonej temperaturze. System FIRMS udostępnia te dane publicznie. Pozwalają zobaczyć np. pożar rafinerii po ataku dronów, zanim pojawią się zdjęcia z miejsca.

Na naszej mapie sytuacji te punkty włącza przycisk „Ogień z satelity”. Pamiętaj o ograniczeniach: chmury zasłaniają widok, rozdzielczość wynosi kilkaset metrów, a wiele punktów to pożary traw albo zakłady przemysłowe, a nie skutki ataków.

Granice OSINT

Nagranie da się sfałszować, a zdjęcia satelitarne pokazują stan sprzed kilku godzin lub dni. Analitycy też się mylą. Publikowanie dokładnych pozycji wojsk może narazić ludzi, dlatego nie pokazujemy danych operacyjnych, które mogłyby komuś zaszkodzić.