Tigraj i Etiopia: wojna z lat 2020-2022 i krucha umowa z Pretorii
Skąd wzięła się wojna w Tigraju, kto w niej walczył, ile kosztowała, co przewiduje umowa z Pretorii i dlaczego na północy Etiopii znów jest niespokojnie.
Opublikowano: · Aktualizacja:
W skrócie
- Wojna w Tigraju trwała od listopada 2020 do listopada 2022 roku.
- Rząd Etiopii walczył z TPLF, partią rządzącą regionem, przy wsparciu wojsk Erytrei.
- Szacunki ofiar wojny, głodu i braku opieki medycznej sięgają kilkuset tysięcy.
- Umowa z Pretorii zakończyła walki, ale nie rozwiązała sporów politycznych.
Skąd wojna
Tigraj to region na północy Etiopii, przy granicy z Erytreą. Partia z tego regionu, Ludowy Front Wyzwolenia Tigraju (TPLF), przez blisko 30 lat, do 2018 roku, dominowała w rządzie całej Etiopii.
W 2018 roku premierem został Abiy Ahmed, który odsunął TPLF od władzy i zawarł pokój z Erytreą, za co dostał Pokojową Nagrodę Nobla. Spór rządu z władzami Tigraju narastał, aż w listopadzie 2020 roku, po ataku sił Tigraju na bazę armii, rząd rozpoczął operację wojskową.
Przebieg wojny
Po stronie rządu walczyły armia federalna, milicje z regionu Amhara i wojska Erytrei. Region był przez długi czas odcięty od łączności, prądu, banków i pomocy humanitarnej. Wszystkie strony oskarżano o zbrodnie na cywilach, w tym masowe zabójstwa i przemoc seksualną.
Liczby ofiar nie da się dokładnie ustalić. Badacze szacują, że z powodu walk, głodu i braku opieki medycznej mogło zginąć kilkaset tysięcy osób, co czyni tę wojnę jedną z najkrwawszych w XXI wieku.
Umowa z Pretorii i co dalej
2 listopada 2022 roku w Pretorii, przy mediacji Unii Afrykańskiej, rząd i TPLF zawarły porozumienie o zakończeniu walk. TPLF miała się rozbroić, a w Tigraju powstała tymczasowa administracja.
Porozumienie nie objęło Erytrei ani milicji z Amhary, a spory o ziemie na zachodzie i południu Tigraju pozostały nierozstrzygnięte. Od 2023 roku w regionie Amhara trwa też rebelia milicji Fano. Napięcia między Etiopią a Erytreą i wewnątrz TPLF rosną. Bieżące wydarzenia opisujemy w newsach.
Źródła i dalsza lektura
W ostatnich newsach
Czytaj też
- Wojna w Sudanie: armia przeciw RSF i największy kryzys humanitarnyKto walczy w Sudanie od kwietnia 2023 roku, kim są Siły Szybkiego Wsparcia (RSF), co dzieje się w Darfurze i dlaczego miliony ludzi uciekły z domów.
- Zawieszenie broni, rozejm, pokój: czym się różniąZawieszenie broni, rozejm, pauza humanitarna i traktat pokojowy to różne rzeczy. Co znaczy każde z tych pojęć i dlaczego porozumienia tak często się rozpadają.
- Międzynarodowe prawo humanitarne: zasady obowiązujące na wojnieKonwencje genewskie w prostych słowach: kogo chronią, czym są zasady rozróżnienia i proporcjonalności, co jest zbrodnią wojenną i kto ją ściga.