Przejdź do treści
Baza wiedzy · Prawo, dyplomacja i sankcje

Międzynarodowy Trybunał Karny: kogo sądzi i ile może

Jak działa Międzynarodowy Trybunał Karny w Hadze, dlaczego wydał nakazy aresztowania Putina i Netanjahu, kto go uznaje i czym różni się od MTS.

Aktualizacja:

W skrócie

  • Sądzi ludzi, nie państwa: za ludobójstwo, zbrodnie wojenne, przeciw ludzkości i agresję.
  • Działa od 2002 roku na podstawie Statutu rzymskiego.
  • Nie ma własnej policji, aresztowania zależą od państw.
  • USA, Rosja, Chiny i Izrael nie są jego członkami.

Czym jest MTK

Międzynarodowy Trybunał Karny to stały sąd w Hadze, powołany Statutem rzymskim z 1998 roku. Sądzi konkretne osoby, także szefów państw, za cztery rodzaje zbrodni: ludobójstwo, zbrodnie przeciwko ludzkości, zbrodnie wojenne i zbrodnię agresji.

Trybunał jest sądem ostatniej instancji w tym sensie, że zajmuje się sprawą tylko wtedy, gdy państwo nie chce lub nie może sądzić sprawców samo. Ukraina jest jego członkiem od 2025 roku. Wcześniej uznała jego jurysdykcję dla zbrodni na swoim terytorium.

Głośne nakazy aresztowania

W marcu 2023 roku MTK wydał nakaz aresztowania Władimira Putina i rosyjskiej rzeczniczki praw dziecka Marii Lwowej-Biełowej w związku z bezprawną deportacją ukraińskich dzieci z terenów okupowanych. W listopadzie 2024 roku wydał nakazy wobec premiera Izraela Binjamina Netanjahu i byłego ministra obrony Joawa Galanta, a także wobec jednego z dowódców Hamasu, w związku z wojną w Strefie Gazy.

W marcu 2025 roku do Hagi trafił były prezydent Filipin Rodrigo Duterte, oskarżony o zbrodnie przeciwko ludzkości w czasie tzw. wojny z narkotykami.

Ograniczenia

Trybunał nie ma policji. Aresztować podejrzanego musi państwo, na którego terytorium się znajduje. Członkowie Trybunału mają taki obowiązek, ale nie zawsze go wykonują: w 2024 roku Putin odwiedził Mongolię, członka MTK, i nie został zatrzymany.

Trybunał nie może też sądzić zaocznie, więc bez zatrzymania oskarżonego proces się nie zacznie. W 2025 roku USA nałożyły sankcje na prokuratora i sędziów MTK.

MTK a MTS

Łatwo je pomylić. Międzynarodowy Trybunał Sprawiedliwości (MTS) to organ ONZ, również w Hadze, który rozstrzyga spory między państwami, a nie sprawy osób. Przed MTS toczą się m.in. sprawy Ukraina przeciwko Rosji oraz RPA przeciwko Izraelowi o naruszenie konwencji o ludobójstwie.

Udostępnij na X

Czytaj też

Wszystkie hasła