Tajwan i Cieśnina Tajwańska: spór Chin, Tajwanu i USA
Dlaczego Chiny uznają Tajwan za swoją prowincję, czym są chińskie manewry wokół wyspy, jaką rolę mają USA i dlaczego Tajwan jest kluczowy dla chipów.
Aktualizacja:
W skrócie
- Od 1949 roku Tajwanem rządzi władza niezależna od Pekinu.
- Chiny uznają Tajwan za część swojego terytorium i nie wykluczają użycia siły.
- Cieśnina Tajwańska ma w najwęższym miejscu ok. 130 km szerokości.
- Tajwańskie fabryki produkują większość najnowocześniejszych półprzewodników świata.
Skąd spór
W 1949 roku, po przegranej wojnie domowej z komunistami, rząd Republiki Chińskiej wycofał się na Tajwan. W Pekinie powstała Chińska Republika Ludowa. Obie strony przez lata uważały się za jedyny legalny rząd Chin.
Od lat 90. Tajwan jest demokracją z wolnymi wyborami. Większość mieszkańców nie chce zjednoczenia z ChRL. Pekin uznaje Tajwan za zbuntowaną prowincję i dąży do „zjednoczenia”, nie wykluczając siły. Tajwan formalnie uznaje tylko kilkanaście państw.
Rola USA
USA w 1979 roku uznały rząd w Pekinie, ale ustawa o stosunkach z Tajwanem zobowiązuje je do dostarczania Tajwanowi broni do obrony. USA celowo nie mówią jasno, czy broniłyby wyspy w razie ataku (tzw. strategiczna niejednoznaczność).
Manewry i ryzyko
Chińskie samoloty i okręty niemal codziennie działają wokół Tajwanu. Po ważnych wydarzeniach politycznych, np. objęciu urzędu przez prezydenta Lai Ching-te w 2024 roku, Chiny przeprowadzają duże manewry symulujące blokadę wyspy.
Konflikt o Tajwan uderzyłby w gospodarkę całego świata, bo tamtejsze fabryki, przede wszystkim TSMC, produkują większość najbardziej zaawansowanych chipów. Bieżące wydarzenia opisujemy w newsach.
Czytaj też
- Korea Północna i strefa zdemilitaryzowana: wojna, która formalnie trwaDlaczego obie Koree formalnie wciąż są w stanie wojny, czym jest strefa zdemilitaryzowana, jak rozwija się północnokoreański program jądrowy i sojusz z Rosją.
- Sankcje: jak działają i dlaczego Rosja je omijaCzym są sankcje gospodarcze i indywidualne, jak UE przyjmuje kolejne pakiety, czym jest pułap cenowy na ropę i jak kraje trzecie pomagają je obchodzić.