Hamas: skąd się wziął, jak przejął Strefę Gazy i co zmienił 7 października
Czym jest Hamas: islamistyczny ruch zbrojny i polityczny, rządy w Strefie Gazy od 2007 roku, atak z 7 października 2023 roku i zabici przywódcy.
Aktualizacja:
W skrócie
- Hamas powstał w 1987 roku, na początku pierwszej intifady.
- W 2007 roku siłą przejął władzę w Strefie Gazy od Fatahu.
- 7 października 2023 roku jego bojownicy zabili ok. 1200 osób w Izraelu i uprowadzili ok. 250.
- Izrael zabił w 2024 roku najważniejszych przywódców Hamasu.
Początki
Hamas (Islamski Ruch Oporu) powstał w 1987 roku jako palestyński odłam Bractwa Muzułmańskiego. W swojej karcie z 1988 roku wzywał do zniszczenia Izraela. W latach 90. i 2000. przeprowadzał zamachy samobójcze na izraelskich cywilów. USA, UE i wiele innych państw uznają go za organizację terrorystyczną.
Ruch prowadzi też działalność polityczną, religijną i socjalną. Jego głównym rywalem wśród Palestyńczyków jest świecki Fatah, który dominuje w Autonomii Palestyńskiej na Zachodnim Brzegu.
Rządy w Strefie Gazy
W 2006 roku Hamas wygrał wybory do palestyńskiego parlamentu. Po starciach z Fatahem w czerwcu 2007 roku przejął pełną kontrolę nad Strefą Gazy. Izrael i Egipt wprowadziły wtedy blokadę terytorium.
Hamas i Izrael prowadziły kolejne wojny w latach 2008-2009, 2012, 2014 i 2021. Hamas zbudował pod Strefą Gazy rozległą sieć tuneli i arsenał rakiet, w czym pomagał mu Iran.
7 października i wojna
7 października 2023 roku bojownicy Hamasu i sojuszniczych grup wdarli się do Izraela, zabili ok. 1200 osób, głównie cywilów, i uprowadzili do Gazy ok. 250 zakładników. Izrael odpowiedział wojną, która zniszczyła większość Strefy Gazy.
W 2024 roku Izrael zabił m.in. szefa biura politycznego Ismaila Haniję (w Teheranie), dowódcę wojskowego Muhammada Dajfa i przywódcę w Gazie Jahję Sinwara. W październiku 2025 roku weszło w życie zawieszenie broni oparte na planie USA, a żyjący zakładnicy wrócili do Izraela. Przyszłość Hamasu i jego rozbrojenie pozostają sporne. Bieżące wydarzenia opisujemy w newsach.
W ostatnich newsach
Czytaj też
- Izrael i Strefa Gazy: wojna od 7 października 2023 rokuJak zaczęła się wojna w Strefie Gazy, kim jest Hamas, skąd pochodzą liczby ofiar i jak wygląda porozumienie o zawieszeniu broni z października 2025 roku.
- Zachodni Brzeg: okupacja, osiedla i podział na strefy A, B i CCzym jest Zachodni Brzeg, kto nim rządzi, czym są strefy A, B i C z porozumień z Oslo, osiedla i przemoc osadników oraz operacje izraelskiej armii.
- „Oś oporu”: sojusznicy Iranu od Libanu po JemenCzym jest „oś oporu”: Hezbollah, Huti, milicje w Iraku i Hamas. Jak Iran je wspiera, jak działają i co zmieniły wojny po 7 października 2023 roku.