Mjanma: wojna domowa po zamachu stanu z 2021 roku
Co się dzieje w Mjanmie od zamachu stanu w 2021 roku: junta, ruch oporu, armie etniczne, ofensywa z 2023 roku i los Rohingjów.
Opublikowano: · Aktualizacja:
W skrócie
- 1 lutego 2021 roku armia Mjanmy obaliła wybrany rząd Aung San Suu Kyi.
- Przeciw juncie walczą Siły Obrony Ludowej i liczne armie mniejszości etnicznych.
- Od ofensywy z października 2023 roku junta straciła kontrolę nad dużą częścią peryferii kraju.
- W 2017 roku z kraju uciekło do Bangladeszu ponad 700 tys. Rohingjów.
Zamach stanu
Mjanma (dawniej Birma) przez większość czasu od uzyskania niepodległości w 1948 roku była rządzona przez wojsko (Tatmadaw). Po częściowym otwarciu kraju w 2015 roku wybory wygrała partia Aung San Suu Kyi, laureatki Pokojowej Nagrody Nobla.
1 lutego 2021 roku armia przejęła władzę, zarzucając fałszerstwa w wyborach z 2020 roku. Aung San Suu Kyi trafiła do więzienia. Pokojowe protesty stłumiono siłą, a część opozycji chwyciła za broń.
Kto walczy z juntą
Opozycyjny Rząd Jedności Narodowej (NUG) utworzył Siły Obrony Ludowej (PDF). Od dziesięcioleci w przygranicznych regionach działają też armie mniejszości etnicznych, m.in. Karenów, Kaczinów i Arakanów, które w części przyłączyły się do walki z juntą.
W październiku 2023 roku sojusz trzech armii etnicznych rozpoczął „Operację 1027” w stanie Szan przy granicy z Chinami i zajął wiele miast. Armia Arakanu przejęła potem większość stanu Arakan na zachodzie. Junta odpowiada nalotami, także na wioski i szkoły.
Rohingja i kryzys humanitarny
Rohingja to muzułmańska mniejszość ze stanu Arakan, pozbawiona obywatelstwa. W 2017 roku po operacji wojska ponad 700 tys. Rohingjów uciekło do Bangladeszu. Śledczy ONZ mówili o zamiarze ludobójstwa, a sprawę bada Międzynarodowy Trybunał Sprawiedliwości.
Wojna wypędziła z domów miliony ludzi. W marcu 2025 roku kraj nawiedziło silne trzęsienie ziemi w rejonie Mandalaj, które pogłębiło kryzys. Bieżące wydarzenia opisujemy w newsach.
Źródła i dalsza lektura
Czytaj też
- Międzynarodowe prawo humanitarne: zasady obowiązujące na wojnieKonwencje genewskie w prostych słowach: kogo chronią, czym są zasady rozróżnienia i proporcjonalności, co jest zbrodnią wojenną i kto ją ściga.
- Sankcje: jak działają i dlaczego Rosja je omijaCzym są sankcje gospodarcze i indywidualne, jak UE przyjmuje kolejne pakiety, czym jest pułap cenowy na ropę i jak kraje trzecie pomagają je obchodzić.